نامگذاری واحد تولیدی
نام واحد تولیدی، با توجه به اهمیت عوامل مختلف انتخاب میشود. در اینجا نامواحد تولیدی را ]سپهر شیر ایران[ معرفی مینماییم. این نام مرکب از سه کلمه «سپهر»،«شیر» و «ایران» میباشد. کلمه «سپهر» برگرفته از نام انتخابی اعضای گروه میباشد.کلمه «شیر» نشان دهنده محصول کارخانه (شیر یکطرفه» میباشد و هدف از آوردن کلمه«ایران» در نام واحد تولیدی بر این اساس است که به مسئله خودکفایی و رشد صنعتیکشور اهمیت داده شود.
شرح غیرفنی محصول و کاربردهای آن
شیر خودکار دستکاهی است که در سر راه تأسیسات آبرسانی قرار میگیرد. هدفاز استفاده این دستگاه این است که جریان داخل لولهها فقط از یک طرف میسر گردد.
مهمترین و اصلیترین کاربرد این دستگاه در محل انشعاب آب از شبکه آبرسانی وبعد از کنتور آب ساختمانها میباشد. از دیگر مواد استفاده این دستگاه میتوان کاربرد آنرا در تأسیسات حرارتی مانند آبگرمکن و شوفاژ نام برد. همچنین در ساختمانهایی کهدارای ارتفاع زیاد هستند به منظور قطع جریان برگشتی آب، از این دستگاه استفادهمیکنند.
شیر خودکار در اندازههای مختلف ساخته میشود که بستگی به محل مورداستفاده آن دارد.
شرح فنی محصول
شیر خودکار دارای 5 قطعه میباشد که در زیر شرح مختصری بر هریک از قطعاتآمده است.
1) بدنه اصلی: بدنه اصلی شیر خودکار به وسیله فرآیند ریختهگری ساخته میشودو سپس جهت تکمیل آن عملیات ماشینکاری روی آن صورت میگیرد. جنس بدنه از آلیاژرایج شیرآلات میباشد و به جهت اینکه این قسمت تحت فشار آب قرار میگیرد باید درساخت آن دقت بیشتری مبذول داشت تا از ایجاد ترک در ان جلوگیری شود.
لازم به تذکر است که آلیاژ رایج شیرآلات از 85% مس، 5% روی، 5% قلع و 5% سرب(معروف به 5، 5، 5) تشکیل شده است.
2) پولک: فرآیند ساخت این قطعه نیز ریختهگری میباشد و عملیات ماشینکاریجهت تکمیل آن موردنیاز است. جنس پولک از آلیاژ شیرآلات میباشد.
3) درپوش: این قطعه به روش Forging ساخته میشود و سپس ماشینکاریمیشود. جنس این قطعه از برنج میباشد.
4) پین: این قطعه جهت اتصال پولک بخ بدنه بکار میرود. جنس این قطعه از برنجمیباشد.
5) پیچ: به منظور ثابت نگه داشتن پین در جای خود از پیچ استفاده میشود. جنسپیچ از برنج میباشد.
سیستم کار دستگاه به این صورت است که عمل قطع جریان به کمک پولک انجاممیگیرد.
پولک حول پینی که بر روی بدنه اصلی سوار شده است میچرخد عاملی که باعثمیشود پولک بطرف دریچهای که روی بدنه تعبیه شده حرکت کند ناشی از نیروی وزنپولک و فشار آب برگشتی میباشد. به منظور آب بندی کامل شیر خودکار لازم است برروی سطوحی که برای قطع جریان بر روی هم قرار میگیرند عملیات ماشینکاری با دقتکافی انجام گیرد. سایزهای مختلف این دستگاه در این واحد تولیدی "2/1 و "4/3 و "2 میباشدو سیستم کار همگی مشابه یکدیگر هستند. برای آب بندی درپوش که بر روی بدنه بستهمیشود از بتونه استفاده میکنند.
قیمت محصولات
قیمت محصولات به شرح زیر میباشد.
| قیمت خرده فروشی |
قیمت عمده فروشی |
محصول |
| 1900تومان |
1550تومان |
"2/1 |
| 2350تومان |
1950تومان |
"4/3 |
| 10300تومان |
9700تومان |
"2 |
اطلاعات مربوط به قیمتهای عمده فروشی از کارخانه سازنده این محصول وقیمتهای خرده فروشی از فروشگاههای فروشنده لوازم ساختمانی گرفته شده است. لازمبه یادآوری است که درصد افزایش سالیانه قیمت محصولات بطور متوسط 15% میباشد.
با توجه به اینکه محصول این واحد تولیدی مشابه محصولات واحدهای دیگرمیباشد و مزیتی نسبت به آنها ندارد، حداکثر قیمت فروش نمیتواند از مقادیر ذکر شدهبرای عمده فروشی بیشتر باشد.
تصمیم بین ساخت یا خرید قطعات
قطعات بدنه، پولک و درپوش جزء قطعات اصلی دستگاه بوده و هریک به تنهاییمحصول تخصصی واحدهای تولیدی دیگر نمیباشند. به همین جهت هر سه قطعه در اینواحد تولیدی ساخته میشود. شکل ظاهری پین مورد استفاده در دستگاه بسیار سادهبوده و میتوان آن را به وسیله برش مفتول برنجی تهیه نمود. عمل برش نیازی به نیرویتخصصی ندارد به همین جهت راه مناسب برای تولید پین این است که مفتول برنجی بهقطر موردنظر خریداری شده و در این واحد تولیدی به طولهای معین بریده شوند. لازم بهتذکر است که مفتول برنجی فرآیند ساخت ویژهای داشته وجزء محصول واحدهایتولیدی دیگر نیز میباشد. به همین دلیل مفتول برنجی خریداری میشود. پیچ مورداستفاده در قطعه دارای ابعاد ویژهای بوده و جزء قطعات استاندارد نمیباشد. مناسباست که پیچ در این واحد تولیدی ساخته شود. بتونه مورد استفاده در این دستگاه به دلیلاینکه فرآیند ساخت خاصی دارد و محصول واحدهای تولیدی دیگر میباشد، خریداریمیشود.
مطالعه بازار
مشتریان این محصول عمدتاً عبارتند از: منازل مسکونی، مراکز خدماتی، تولیدی،تجاری و کلیه اماکنی که از تأسیسات حرارتی مانند آبگرمن، شوفاژ و... استفاده میکنند.مهمترین مصرف کننده این نوع شیر، سازمان آب میباشد که آنرا میباید در تمامانشعابات قرار دهد تا باعث قطع جریان برگشتی آب شود.
عمر مفید این محصول به طور متوسط 5 سال میباشد که عمده خرابی ایجاد شدهمربوط به حرکت پولک و ناشی از رسوبات آب میباشد ]اطلاعات بدست آمده از سازمانآب و فاضلاب استان تهران[ طبق اطلاعات بدست آمده از اداره صنایع استان تهران و ادارهکل صنایع سنگین استان تهران در این زمینه واحد تولیدی راه اندازی شده وجود ندارد وتنها چند مورد طرح کارخانه مربوط به ساخت شیرآلات در حد موافقت اصولی وجوددارد. بنابراین مصرف این استان از تولیدات استانهای دیگر بخصوص استان اصفهانتأمین میگردد. به علت موجود بودن امکانات ساخت و ساده بودن نسبی تکنولوژی آن،وادرات این محصول تقریباً وجود ندارد.
پیش بینی مصرف
به منطور برآورد حجم مصرف این محصول نیاز به اطلاعاتی در زمینه رشدساختمانسازی، رشد صنایع که بیشترین مصرف را بخود اختصاص دادهاند، میباشد.این اطلاعات و محاسبات مربوطه در ادامه آمده است.
لازم به توضیح است که اطلاعات زیر از سازمان آمار ایران بدست آمده است.
| سال |
واحد مسکونی |
واحد بازرگانی |
واحد مسکونی وبازگانی توام |
جمع |
| 78 |
134775 |
4426 |
4066 |
143267 |
| 79 |
119078 |
4327 |
3565 |
126970 |
| 80 |
115368 |
4323 |
3525 |
123243 |
| 81 |
94561 |
3943 |
3080 |
101584 |
| 82 |
110367 |
5343 |
4122 |
119831 |
اطلاعات مربوط به مقادیر رشد واحد های مسکونی وبازرگانی
میانگین رشد=122979
| سال |
کل صنایع بخش خصوصی |
کل صنایع بخش عمومی |
جمع |
| 72 |
4074 |
428 |
4502 |
| 73 |
5288 |
592 |
5880 |
| 74 |
6711 |
820 |
7531 |
| 75 |
5954 |
984 |
6938 |
اطلاعات مربوط به مقادیر رشد صنایع
میانگین رشد=6213
| سال |
کارگاه های بزگ صنعتی |
| 64 |
3788 |
| 65 |
3973 |
| 66 |
4125 |
| 67 |
5021 |
| 68 |
4910 |
| 69 |
5432 |
اطلاعات مربوط به رشد کارگه های بزگ صنعتی
میانگین رشد=4542 جمع سه میانگین رشد=133734
لازم به تذکر است در محاسبات مربوط به برآورد مصرف تعداد متوسط افراد هرخانواده 5 نفر درنظر گرفته شده است. همچنین با توجه به عمر مفید این محصول (5 سال)سالیانه به اندازه 20 درصد از محصولات مصرف شده بایستی جایگزین گردند.
چون بیشتر مصرف در شهرها میباشد و توزیع جمعیت به نحوی است که حدوداً60 درصد جمعیت در شهرها زندگی میکنند بنابراین ضریبی به این علت در محاسباتمنظور گردیده است. این محصول علاوه بر تمام انشعابات آب، در تأسیسات حرارتیاستفاده میگردد که حدو 70 درصد کل انشعابات میباشد.
مصرف کل در ایران(در یکسال)=1.7*(133734+0.2*(5/0.6*60000000))=2675348عدد=1408تن
مصرف بدست آمده بطور کلی میباشد که شامل 60 درصد شیر "2/1 و حدود 39درصد شیر "4/3 و 1 درصد شیر "2 میباشد. ]با توجه به اطلاعات بدست آمده از سازمانآب[
با توجه به رد ساختمانسازی و رشد صنایع و افزایش مصرف این محصولخواهیم داشت:
متوسط رشد مصرف سالیانه=1.7*133734=22348عدد=82.5تن
متوسط رشد مصرف سالیانه=1.7*133734=22348عدد=82.5تن
با توجه به اطلاعات حاصل از سازمان آب ساليانه حدود 22 هزار مشترك بهمشتركين اين سازمان اصافه ميشود بنابراين:
متوسط رشد مصرف سالیانه استان ا صفهان =1.7*22000=37400=13.57تن
مقدار توليد
با توجه به اطلاعات بدست آمده از كارخانجات توليدكننده اين محصول، ميزانتوليد ساليانه اين محصولات در حدود 1300 تن ميباشد و با توجه به تقاضاي جامعه(1408 تن در سال) سهم قابل وصول از بازار بيش از 100 تن در سال ميباشد. با توجه بهنياز موجود در استان تهران و عدم وجود توليدكننده در اين زمينه، ميتوانيم ظرفيتي درحدود 100 تن در سال براي كارخانه درنظر بگيريم. (اطلاعات مربوط به ميزان توليدساليانه از وزارت صنايع بدست آمده است)
سياست نگهداري موجودي
با توجه به اينكه يكي از مصرف كنندههاي اصلي اين نوع شير، سازمان آب است واين سازمان مصرف خود را به طور عمده و يكجا تهيه ميكند، همچنين مصرف كنندههايديگر، اكثراً فروشندگان لوازم تأسيسات ساختماني هستند و خريد آنها نيز معمولاً درتعداد زياد صورت ميگيرد و با توجه به حجم نسبتاً كم هر عدد شير و ساده بودننگهداري آن ميتوانيم مقدار زيادي از آنرا (مثلاً براي مصرف 2 تا 3 ماه) انبار كنيم تا درصورت مراجعه مشتري با كسري موجودي و در نتيجه آن با كسر اعتبار مواجه نشويم.
سيستم كدگذاري
1- شماره نامهها:
شماره نامهها داراي سه مشخصه ميباشد. مانند 01 - ط - 001
به ترتيب از سمت راست اولين مشخصه نشان دهنده شماره نامه، دومين مشخصهنشان دهنده نوع فعاليت اين شركت (مثلاً b براي طرحريزي) و سومين مشخصه نشاندهنده شماره اين پروژه ميباشد.
2- شماره نقشهها:
شماره نقشهها داراي سه مشخصه ميباشد. مانند 1 - ش - 001
به ترتيب از سمت راست اولين مشخصه نشان دهنده شماره نقشه، دومينمشخصه نشان دهنده نام محصول (مثلاً ش بخاطر حرف اول شير خودكار) و سومينمشخصه نشان دهنده شماره اين پروژه ميباشد. لازم به تذكر است كه شماره نقشهمربوط به نقشه تركيبي عدد 0 درنظر گرفته شده است و براي نقشه انفجاري به جاي اينشماره حرف م (بخاطر حرف اول مونتاژ) قرار ميگيرد.
3- شماره قطعه در ليست قطعات محصول
شماره قطعه در ليست قطعات محصول داراي سه مشخصه ميباشد. مانند1-2/1-001 به ترتيب از سمت راست اولين مشخصه نشان دهنده شماره قطعه، دومينمشخصه نشان دهنده سايز محصول و سومين مشخصه نشان دهنده شماره اين پروژهميباشد.
لازم به تذكر است كه شماره محصول در ليست قطعات محصول همانند شمارهقطعه ميباشد با اين تفاوت كه به جاي اولين مشخصه (شماره قطعه)، حرف اول ناممحصول (مثلاً ش بخاطر حرف اول شير خودكار) نوشته ميشود.
پايان گزارش يك
نمودار مونتاژ:
نمودارهاي مونتاژ نشان دهنده مواد موردنياز و مراحل مونتاژ اجزايي كه يكمونتاژ مكانيكي را تشكيل ميدهد، ميباشد. در اين نمودار، عمليات با علامت دايره وبازرسي با علامت مربع مشخص ميشوند.
نمودار مونتاژ براي محصول موردنظر تهيه شده كه در ادامه آمده است.
جداول مراحل ساخت
يكي از ابزارهاي مورد استفاده در تعيين روش ساخت محصول، جدول مراحلساخت قطعات محصول ميباشد.
در هر جدول، مراحل ساخت يك قطعه آمده است.
زمانهاي محاسبه شده توسط اين گروه و به روش زمان سنجي مستقيم بدستآمده است. براي محاسبه زمان استاندارد هر عمل، زمانهاي مجاز شخصي و خستگيباتوجه به جدول تعيين زمانهاي مجاز شخصي و خستگي كه توسط اداره بينالملليكارگر تهيه شده است، درنظر گرفته شده و محاسبه شدهاند. لازم به تذكر است كه زمانبيكاري مجاز بستگي به شرايط كاري دارد كه باتوجه به اطلاعات استاندارد جدول تعيينزمانهاي مجاز ذكر شده، براي بخشهاي مختلف بصورت زير درنظر گرفته شدهاند:
لازم به توضيح است كه براي تكميل ستون مقدار توليد به واحد زمان در جدولمراحل ساخت، كل زمان در دسترس براي كار در يك شيفت بر زمان عمل تقسيم شدهاست.
بعنوان مثال: تهيه ماهيچه كه در قسمت ريخته گري انجا ميشود را درنظرميگيريم:
زمان آماده کردن=600S
زمان عادی(اندازه گیری شده)=65S
ضریب عملکرد=95درصد
درصد بیکاری مجاز در قسمت ریخته گری=25درصد
زمان استاندارد =زمان عادی*ضریب عملکرد*(1+در صد بیکاری مجاز)=65*0.95*(1+0.25)=77S
کل زمان در دسترس در یک شیفت=کل ساعات بیکاری در یک شیفت –زمان آماده کردن=8*3600-600=28200S
مقدار تولید در روز=28200/77=366تعداد قالبهای
4ماهیچه ای
نمودار فرآيند عمليات:
نمودار فرآيند عمليات، ترتيب زماني انجام كليه عمليات و بازرسي و مواد بكار رفتهدر فرآيند ساخت را نشان ميدهد. نمودار فرآيند عمليات اغلب جهت ثبت اطلاعات اساسيبراي استفاده در ترتيبات و يا استقرار اوليه كارخانه در اثناي طراحي محصول بكار بردهميشود. اين نمودار ثبت سادهاي است از گامهاي ضروري و سازندة فرآيند
نمودار فرآيند براي محصول در ادامه امده است. لازم به توضيح است كه نمودارفرآيند عمليات براي هر سه محصول يكي ميباشد. با اين تفاوت كه در بعضي از عملياتزمان عمل فرِ ميكند.
قيد و بستها:
به منظور تسريع عمليات در ماشينهاي مختلف از نگهدارندهها و قيد و بستهااستفاده ميشود.
ليست قيد و بستهاي مورد استفاده در بخشهاي مختلف توليد بشرح زير است:(جدول صفحه بعد)
ابزارهاي موردنياز: