دانلود گزارش کارآموزی مجتمع پتروشیمی اراک

تاریخچه و انگیزه احداث

 مجتمع پتروشیمی اراک یکی از طرح های زیربنائی و مهم می باشد که در راستای سیاستهای کلی توسعه صنایع پتروشیمی و با اهداف تامین نیاز داخلی کشور و صادرات ایجاد و به بهره برداری رسیده است .

این طرح در سال 1363 به تصویب رسید و پس از طی مراحل طراحی و نصب و ساختمان در سال 1372 فاز اول مجتمع درمدار تولید قرار گرفت. در ادامه کاربه منظور بهبود مستمر و تولید بیشتر و متنوع تر ، واحدهای دیگر مجتمع تکمیل و واحد اتوکسیلات بعنوان آخرین واحد مجتمع در سال 82 راه اندازی و در مدار تولید قرار گرفت .

از سال 79 ، همزمان با تکمیل واحدها، طرح های توسعه ای مجتمع نیز با هدف افزایش ظرفیت مجتمع آغاز گردیده است .

 از سال 1378 با تصویب هیئت مدیره و پس از بازرسی های دقیق عملکرد مجتمع ، شرکت در بازار بورس پذیرفته شد و واگذاری سهام آن آغاز گردید .

 اهمیت تولیدات مجتمع

 از مشخصه های استثنایی مجتمع پتروشیمی اراک استفاده از دانش های فنی ، تکنولوژی و فرآیندهای پیشرفته می باشد . تولیدات مجتمع بسیار متنوع و عمدتا گریدهای مختلف را شامل می شوند . از لحاظ انتخاب خطوط تولید کمتر مجتمعی را می توان یافت که مانند مجتمع پتروشیمی اراک ترکیبی از تولیدات پلیمری و شیمیایی ارزشمند و حتی شاخه خاصی از تولیدات نظیر سموم علف کش ها را یکجا داشته باشد . مجتمع پتروشیمی اراک از لحاظ تنوع ، ارزش فرآورده ها و نقش حساس آن در تامین نیاز صنایع مهم کشور کم نظیر  می باشد .

خوراک مجتمع

خوراک اصلی مجتمع نفتای سبک و سنگین است که از پالایشگاه های اصفهان و اراک از طریق خط لوله تامین می شود. خوراک دیگر مجتمع گاز طبیعی است که از خط لوله سراسری مجاور مجتمع اخذ می گردد . ضمنا حدود 6000 تن آمونیاک و حدود 350 میلیون مترمکعب در سال مصرف گاز طبیعی مجتمع می باشد که از خط سوم سراسری تامین می گردد .

 نیروی انسانی

 کل نیروی انسانی شاغل در مجتمع بالغ بر1769 نفر می باشد که حدود 1213 نفر فنی و 556 نفرستادی می باشند . بر اساس سیاست کلی دولت جمهوری اسلامی ایران بخشی از کارها به بخش خصوصی واگذار گردید که در راستا چنیدن شرکت با بیش از 1000 نفر نیرو در بخشهای خدماتی – تعمیراتی وغیره در مجتمع فعالیت دارند .

 مصارف تولیدات مجتمع

 مصارف تولیدات مجتمع بسیار متنوع و دارای طیف گسترده است . در بخش تولیدات شیمیایی کلیه فرآورده ها شامل اکسیداتیلن/ اتیلن گلیکها – اسید استیک – وینیل استات – دواتیل هگزانل – بوتانلها – اتانل آمین ها و اتوکسیلاتها به اضافه سموم علف کش ها کاملا در کشور منحصر به فرد می باشتد و نیاز صنایع مهمی در کشور را تامین نمود و مازاد آنها به خارج صادر می شود . در بخش پلیمری نیز فرآورده های ارزشمند و استراتژیک انتخاب شده اند که بعنوان نمونه می توان گریدهای مخصوص تولید سرنگ یک بارمصرف –کیسه سرم – بدنه باطری –گونی آرد – الیاف و همچنین مواد اولیه ساخت بشکه های بزرگ به روش دورانی و نیز گرید مخصوص تولید لوله های آب – فاضلاب وگاز و لاستیک پی بی آر را نام برد .

 اولویت مصرف فرآورده های مجتمع برای تامین نیاز صنایع داخل کشور است در این ارتباط تولیدات مجتمع سهم به سزایی در تامین نیاز صنایع پایین دستی دارد به نحوی که نیاز بالغ بر 5000 واحد پایین دستی را تامین می نماید.

 موقعیت جغرافیایی

 مجتمع پتروشیمی اراک درجوار پالایشگاه اراک در کیلومتر 22 جاده اراک – بروجرد و در زمینی به وسعت 523 هکتار قرار دارد .

 واحدهای مجتمع

 الف – واحدهای فرآیندی

 واحدهای فرآیندی مجتمع شامل 19 واحد است که در نمودار منعکس می باشد .

 ب- واحدهای سرویس های جانبی

 آب بدون املاح : ظرفیت 450 مترمکعب در ساعت

 واحد تولید بخار : 500 تن در ساعت

 واحد نیروگاه: ظرفیت کل تولید ( در شرایط جغرافیایی محل) 125 مگاوات

برج های خنک کننده : شامل 7 برج

 واحد هوای فشرده یا هوایابزاردقیق : 5 کمپرسور هرکدام 26000 نرمال مترمکعب در ساعت به ظرفیت کل : 130000 نرمال مترمکعب .

 واحد تفکیک نیتروژن و اکسیژن از هوا به ظرفیت : اکسیژن 14500 نرمال مترمکعب و نیتروژن 6000 نرمال مترمکعب

 ج- واحدهای عمومی ( آفسایت) شامل:

 مخازن مواد شیمیایی، سیستم بازیافت کاندنس ها ، سیستم آب خام ، سیستم گاز ، سیستم سوخت مایع ، مخازن خوراک ، مخازن محصولات مایع ، سیستم آتش نشانی ، مخازن گاز هیدروژن ، سیستم مشعل مجتمع ، واحد تصفیه پساب صنعتی ، سیستم توزیع شبکه برق ، شبکه مخابرات ، اتصالات بین واحدها و سیستم جمع آوری و دفع آبهای زائد .

 دست آوردهای مهم مجتمع

 دارنده گواهینامه مدیریت کیفیت ISO 9001 (2000)

 دارنده گواهینامه مدیریت زیست محیطی ISO 14001

 دارنده جایزه تندیس طلایی بین المللی کیفیت محصول سال 2000

 دارنده جایزه کیفیت و مدیریت بازاریابی از شرکت GQM  سال 2001

 دارنده عنوان صنعت سبز نمونه کشور در سال 1378

 اخذ دو رتبه سوم تحقیقات از جشنواره بین المللی خوارزمی به خاطر اجرای طرح جایگزینی حلال بنزن با تولوئن درواحد PBR و تولید کلرو استیل کلراید به روش مستقیم پذیرفته شدن در بازار بورس بعنوان اولین مجتمع در سطح صنایع پتروشیمی ایران .

 دومین شرکت برجسته ازلحاظ نوآوری در سطح وزارت نفت در سال 81

 حفظ محیط زیست

 در طراحی مجتمع بالاترین استانداردها و معیارها جهت حفظ محیط زیست منظور شده است . بنحوی که تقریبا هیچ نوع مواد مضربه طبیعت تخلیه نمی شود. نمونه بارز اقدامات انجام شده جهت جلوگیری از آلودگی محیط زیست ، وجود واحد بسیار مجهز تصفیه پسابها و دفع مواد زائد در مجتمع است . دراین واحد با بکارگیری تکنولوژی پیشرفته کلیه آبهای آلوده به مواد شیمیایی و روغنی و پسابهای بهداشتی و غیرتصفیه می گردد . این واحد قادر است ماهیانه بالغ بر 250000 متر مکعب آب را تصفیه نموده و بعنوان آب جبرانی به سیستم آب خنک کننده مجتمع تزریق نماید .

 ضمنا کلیه مواد دورریز جامد و مایع نیز درکوره زباله سوز سوزانده شده و دفع می شوند ایجاد فضای سبز به اندازه کافی از اقدامات دیگر مجتمع در جهت حفظ محیط                 زیست می باشد .

 اسکان و امکانات رفاهی

 شرکت پتروشیمی اراک به منظور تامین مسکن مورد نیاز کارکنان، به موازات احداث مجتمع طرح عظیم خانه سازی را در شهر مهاجران و در شهر اراک اجرا نموده است .

 پروژه خانه سازی شهر مهاجران شامل 1521 واحد ویلایی و 984 واحد آپارتمانی است که در زمینی به مساحت 150 هکتار در مجاورت مجتمع اجرا گردید و هم اکنون مورد استفاده کارکنان و خانواده آنها می باشد .

کلیه امکانات رفاهی و فرهنگی نظیر مهمانسرا، بازار ، مدرسه ، مسجد ،دبیرستان ، درمانگاه، تاسیسات تفریحی ، ورزشی و سایر تاسیسات شهری در این شهر تاسیس شده است که نمونه بارز عمران و آبادی ناشی از اجرای طرح های زیربنایی در منطقه است . ضمنا دو مجتمع آپارتمانی کلا شامل 224واحد به اضافه چند واحد ویلایی در شهر اراک متعلق به شرکت است که همگی مورد استفاده کارکنان مجتمع می باشند .

تاریخچه گاز کروماتوگرافی

 از نظر تاریخی کشف کروماتوگرافی به یک دانشمند گیاه شناس روسی بنامTsweit نسبت داده شده که در سال1906موفق شد پیگمانهای گیاهی را با حرکت دادن آنها بوسیله نفت خام بر روی بستری از کربنات کلسیم جدا نموده و این عمل را کروماتوگرافی نامید. یک سال قبل ازsweit در سال1903 دانشمندی بنامRamseyبرای جداسازی مخلوطهایی از گازها و بخارها را با استفاده از جذب سطحی انتخابی روی یک جسم جاذب جامد مثل زغال اکتیو استفاده کرد. دراوایل سال1904 اساس تئوری گاز کروماتوگرافی و کرماتوگرافی مایعHPLC که مخفف High Performanle Liquid chromatographicتوسطMartin and synage توضیح داده شد و به دلیلHPLC در سال1952 جایزه نوبل گرفتند.پیشرفت واقعیHPLC در اواخر سال1960 با طراحی دتکتور ماوراء بنفش(UV)در 245nm توسطwatson حاصل شد این اختراع به حدی در آنالیز نمونه ها مفید بود که همه پیکانیهای آن زمان طول موج دتکتورهای خود را در این طول 245nm فیکس کردند امروزه علاوه بر دتکتورUV با طول موج قبلی طول موجهای زیادتردیگر هم کاربرد پیدا کرد همچنین دتکتورهای دیگری نیز نظیرRI(Refactive.Index) وفلورسانس نیز بنا به نیاز مورد استفاده قرار می گیرند.

حسیاست،سرعت آنالیز،صحت و سادگیGC برای جداسازی و شناسایی و تعیین ترکیبات فرار باعث رشد سریع و بسیار زیاد این روش شد.

حسياست،سرعت آناليز،صحت و سادگيGC براي جداسازي و شناسايي و تعيين تركيبات فرار باعث رشد سريع و بسيار زياد اين روش شد.

روش هاي تجزيه و جايگاه گاز كروماتوگرافي

آناليز دستگاهي اصولا به يكي از هدفهاي زير يا تركيبي از آنها انجام مي شود.

1-شناسايي كيفي 2-شناسايي كمي

الف)شناسايي كيفي:

هدف از اين نوع شناسايي پي بردن به ماهيت ساختمان مواد است و معمولا با خواص بنيادي تر تركيبات شيمياي سروكار دارد مانندN.M.R كه اسكلت ساختماني تركيبات آلي را از نظر موقعيت كربن ها و هيدورژن مشخص مي كند ياIR كه نوع پيوندها مثلاCOOHكربونيل را مشخص مي كند وUV كه گروههاي عاملي را شناسايي مي كند.

ب)شناسايي كمي:

هدف ازاين شناسايي بعد از مشخص شدن نوع تركيب درصد هريك از اجزاء را در آن مشخص مي نمايد. روشهايي مانند كولومتري و ميكروكولومتري،تيتراسيونها،آمپرومتري...تعيين كننده مقدار كمي اجزاء هستند.

گاهي مرز مشخص بين روشهاي فوق وجود ندارد و لازم است كه هر دو نوع تجزيه بررسي گردد مثلا درGC هر دو نوع شناسايي كيفي و كمي لازم است.

اصولGC :

مقدمه:

اساس جداسازي گازكروماتوگرافي بر پايه توزيع نمونه بين دو فاز استوار است يكي از اين فازها بستر ساكن(فاز ثابت) با ذراتي داراي سطح زيادو فاز ديگر(متحرك)گازي است كه از ميان بستر ساكن مي گذرد.

دو نوع كروماتوگرافي گازي داريم:

1-(Gas.Solid.chromatographic)GSC

2-(Gas.Liquid.chromatographic)GLC

GSC: در آن فاز ساكن جامد است و براساس خواص جذب سطحي مواد جامد موجود درستون(مثلSilica Gelآلومينا و مولكولارسيوM.S)براي جداسازي موادفرار بويژه گازي مناسب است. پس درGSCصرفا جذب سطحي روي سطح جامدي مثل سيليكاژل باعث جداسازي مي شود به اين صورت كه اجزاء نمونه ضمن حركت روي سطح جاذب جامد در منفذهاي سطح آن كه بسيار ريز و به تعداد بسيار زياد مي باشد حركت جذب ودفع داشته و اختلاف در ميزان اين برهم كنش باعث جداسازي مي شود.

يك نوع ديگرازGSC پليمرهاي متخلخل هستند كه به آنها پورآپك ParaPackمي گويند پورآپك ها پليمرهايي متخلخل متشكل از اتيل وينيل بنزن كه بادي وينيل بنزن پيونر عرضي ايجاد كرده وساختماني با منافذ معين و يكنواخت مي سازند. درآن مولكولهاي جسم حل شده همراه گاز حامل مستقيما به داخل منافذ پليمر نفوذ كرده و اجزاء آن بر اين اساس جدا مي شوند.

سيليكاژل و آلومينا گازها را براساس جذب سطحي جدا مي كنند ولي فعاليت آنها درGSC كمتر ازM.S مي باشد چون اين ستون ها توانايي جداسازيO2،N2،Coرا در شرايط معمولي ندارند اما براي هيدروكربن هاي سبك مناسب ترند درحالي كهM.S ويژگي هاي بيشتري دارد.

توضيحاتي در مورد مولكولارسيو:

انواع متعددي ازMS با قطر منافذ مختلف درGSC داريم كه دو نوع آن بيشتر كاربرد دارند:

1-(قطر منافذM.S.5A(5oA

2-(قطر منافذM.S 13X(10oA)

M.S ها براساس اندازه وشكل مولكولي تركيبات از هم جدا مي كند. توانايي جداسازي دو نوع M.S شبيه هم است فقط اختلاف آن ها در سايز ذرات است نوع5A به علت داشتن منفذهاي كوچكتر داراي پيك هاي متقارن تر است وزمان ماند گازها در آن طولاني است بهمين دليل بايد در استفاده از آن از ستون هايي با طول كمتر استفاده كرد چون M.S نسبت به رطوبت و2Co جاذب بوده و سريع غير فعال مي گردد بهمين جهت كارخانه هاي سازنده آن را تحت نيتروژن خشك بسته بندي مي كنند.

مهمترين ويژگي M.S 5A توانايي آن در جداسازيO2،N2،Co در دماي بالاتر از محيط وبايك ستون كمتر از6 فوت مي باشد درحالي كه ستون هاي ديگربايد طول بيشتر و دماي خيلي پايين باشد.

ساختمان M.S: