اولین قانون راهنمایی و رانندگی در تهران
مردم آن روز در دی ماه سال 1309 که دست های راننده ها را مدام در حرکت دیدند، به خنده افتادند، اما خیلی زود یاد گرفتند از دست چپ و راست شان چه زمانی کمک بگیرند و چطور در هوا تکانشان بدهند تا شوفرهای دیگر بفهمند که حالا قرار است صاحب دست ها چه کند؛ دور بزند، بایستد، پارک کند و دقیقاً از همان روزها شروع شد.
آن روزها نوای بوق تا فاصله 100 متری شنیده می شد. همان دوره با همان قوانین 32 بندی، ماشین ها صاحب 5 پلاک شدند؛ نام کارخانه، آدرس مالک، نمره عقب، نمره جلو و پلاک مالیات. تصویب قوانین به همین جا ختم نشد؛ حود 1308 وقتی تعداد اتول سوارهای شخصی شهر به 1522 نفر رسید، قوانین مربوط به عابران پیاده وضع شد.
آبان 1305 پایتخت نیز بوذرجمهری، بلدیه چی شهر یک کمپانی دانمارکی را مسئول اتوبوسرانی شهر کرد و قرار شد فرنگی جماعت 7 خط راه بیندازد که در هر کدام 2اتوبوس فعال باشد. کرایه این اتوبوس ها 8 شاهی برای یک مسیر بود. تهرانی که اتوبوس هایش از ابتدا تا انتهای مسیر 25 بار توقف می کردند و سرعت شان 20 کیلومتر بود. اواخر سال 1312، وقتی «سرتیپ قلی هوشمند» به جای بوذرجمهری بلدیه چی شهر شد، اعلام کرد محل عبور پیاده ها را از عرض خیابان به صورت مورب سنگ فرش کنند و عابران را موظف کرد تنها از همان مسیرها عبور کنند.
بعد به سراغ اتوبوسران ها رفت و اعلام کرد که آنها حین رانندگی نباید حرف بزنند و آیین نامه اتوبوسرانی به وسیله شهربانی تنظیم شد.
«قاسم خان صور اسرافیل» بلدیه چی تهران بین سال های 1317 تا 1319 اعلام کرد هر وسیله چرخدار احتیاج به پلاک و چراغی دارد که حداقل تا فاصله 70 متری اش را روشن کند، اما اعتصاب اتوبوسران های شهر در یک سال بعد و در زمان محمد سجادی اتفاق افتاد. وقتی این بلدیه چی مالیات بسته بود به بنزین و بلیت و.. اما بلدیه چی ایستاد که اتوبوسران ها نباید کرایه را اضافه کنند.
بیشترین تخلفات در رانندگی
پلیس راهنمایی و رانندگی ناجا اعلام کرد: تجاوز به چپ از شایعترین تخلفات درونشهری است.
خط ممتدد محوری، خط کشی است وسط معابر شهری و برونشهری که به دلایل گوناگون نمیتوان در آن محلها دور زد، سبقت گرفت و یا از روی آن عبور کرد که این نوع خط کشی را اصطلاحا دیوار قانون میگویند. متاسفانه در معابر درون شهری تخلف تجاوز به چپ که منجر به بسیاری از تصادفات میشود از شایعترین تخلفات است .
کلیه معابر عمومی درون و برونشهری جهت تشخیص سهم عبور رانندگان وسایل نقلیه توسط خط کشی ممتد یا مقطع شدهاند و یا با موانع فیزیکی نظیر نرده، گاردریل، بلوک سیمانی و ... به دو قسمت مساوی تقسیم شدهاند و رانندگان باید در محدوده مجاز از سمت راست معابر تردد کنند.
به گزارش ایسنا، خط مقطع محوری، خط کشی است که در وسط معابر کشیده میشود و معمولا کاربرد آن در جادههای برون شهری است که یک خط رفت و یک خط برگشت دارد که رانندگان در این محلها زمانی که ببینند از جلو وسیله نقلیه نمیآید با رعایت قوانین راهنمایی و رانندگی و جانب احتیاط می توانند به سمت چپ منحرف و سبقت بگیرند و حتی میتوانند در این محلها دور بزنند.
ضوابط احراز سلامت جسمانی و روانی (صلاحیت پزشکی) درخواستکنندگان انواع گواهینامه رانندگی
ماده1 بینایی برای گواهینامه های رانندگی پایه الف (گروههای 1 و 2) و پایه ب (گروه 1) و ویژه:
1 حداقل قدرت بینایی برای مجموع دوچشم با اصلاح یا بدون اصلاح 10/12
2 حداقل میدان بینایی برای هر چشم 70 درجه.
3 برای افراد تکچشمی حداقل قدرت بینایی 10/9 و میدان بینایی 100 درجه، ضمن رعایت شرایط ویژه در وسیله نقلیه.
ماده 2 بینایی برای گواهینامههای رانندگی پایه الف (گروه 3)، پایه ب (گروه 2) و پایه « پ» (گروه 1) و مجوزهای صادره در ماده (33) آییننامه:
1 حداقل قدرت بینایی برای مجموع دوچشم با اصلاح یا بدون اصلاح 10/14
2 حداقل میدان بینایی برای هرچشم 70 درجه
ماده 3 بینایی برای گواهینامههای رانندگی پایه پ (گروه2) و پایه ت (گروه 1 و 2):
1 حداقل قدرت بینایی برای مجموع دو چشم با اصلاح یا بدون اصلاح حداقل 10/15.
2 حداقل میدان بینایی برای هرچشم 70 درجه.
ماده 4 آن دسته از بیماریهایی که نیاز به دریافت نظریه و تأیید پزشک متخصص معتمد چشم را دارد:
1 افراد دارای میدان بینایی دوچشمی بین 120 تا 140 درجه.
2 افراد مبتلا به کوررنگی چشم.
3 افراد مبتلا به کاتاراکت (آب مروارید).
4 افراد مبتلا به گلوکوم (آب سیاه).
5 مبتلایان به بیماری شبکیه چشم.
تبصره 1 ملاک ارزیابی میدان بینایی تست Confrontaion میباشد.
تبصره 2 در معاینه چشم و سنجش بینایی، رعایت موارد زیر به وسیله پزشک الزامی است:
الف سنجش دید (قدرت بینایی) باید طبق استانداردهای بینالمللی و با نمودارهای سنجش بینایی استاندارد انجام پذیرد.
ب حداکثر میزان دید برای هر چشم 10/10.
پ در صورتی که متقاضی در هر خط دید بیش از 2 حرف را خطا نماید، آن خط در محدوده دید محاسبه نگردیده و خط درشتتر ملاک ارزیابی قرار میگیرد.
ماده5 شنوایی:
1 حداکثر افت شنوایی قابل قبول بدون اصلاح در هر گوش تا 40 دسیبل، برای گواهینامه رانندگی پایه الف (گروه 3)، پایه ب (گروه 2)، پایه پ (گروه 1و2)، پایه ت (گروه 1 و 2) و مجوزهای صادره در ماده (33) آییننامه.
2 در صورت کر بودن کامل یک گوش، حداکثر افت شنوایی قابل قبول با یا بدون اصلاح در گوش بهتر تا 40 دسیبل، برای گواهینامههای رانندگی پایه الف (گروه 1 و 2) و پایه «ب» ( گروه 1) و ویژه.
ماده 6 موارد ممنوعیت مطلق صدور و تمدید گواهینامه رانندگی:
اول: بینایی:
1 میدان بینایی دوچشمی کمتر از 120 درجه برای انواع گواهینامه رانندگی.
2 افراد مبتلا به بیماریهای Hmianopia bitemporal, Homonymous hemianopia برای انواع گواهینامه رانندگی.
3 افراد تکچشمی دارای قدرت بینایی کمتر از 10/9 برای انواع گواهینامه رانندگی.
4 افراد تکچشمی دارای میدان بینایی کمتر از 100 درجه برای انواع گواهینامه رانندگی.
تبصره1 افرادی که به تازگی یک چشم خود را از دست دادهاند تا طی زمان لازم برای عادت به دید تکچشمی، حداقل به مدت یک سال ممنوعیت مطلق رانندگی دارند.
5 افراد تکچشمی با هر قدرت بینایی برای دریافت گواهینامه رانندگی پایه الف (گروه 3)، پایه ب (گروه 2)، پایه پ (گروه 1 و 2)، پایه ت (گروههای 1 و 2) و مجوزهای صادره در ماده (33) آییننامه.
6 افراد مبتلا به کوررنگی شدید، دیپلوپیا (دوبینی) و فوریای عمودی برای گواهینامههای رانندگی پایه الف (گروه3)، پایه ب (گروه2) پایه پ (گروه 1 و 2)، پایه ت (گروه 1 و 2) و مجوزهای صادره در ماده (33) آییننامه.
دوّم: شنوایی:
7 در صورت کر بودن کامل یک گوش و افت شنوایی بیش از 75 دسیبل درگوش دیگر، برای گواهینامههای رانندگی پایه الف (گروههای 1 و 2)، پایه ب (گروه1) و ویژه
8 افت شنوایی بیش از 75 دسیبل در هر دو گوش، برای گواهینامههای رانندگی پایه الف (گروه3)، پایه ب (گروه2)، پایه پ (گروه 1 و 2)، پایه ت (گروههای 1 و 2) و مجوزهای صادره در ماده (33) آییننامه.
سوّم: اندامهای حرکتی فوقانی و تحتانی
نوع1 برای انواع گواهینامههای رانندگی:
9 فقدان مادرزادی یا قطع عضو یا فلج (در صورتی که هیچگونه اصلاح در فرد و وسیله نقلیه عملاً امکانپذیر نباشد) شامل موارد زیر:
الف هر دو اندام فوقانی (از ناحیه مچ).
ب انگشت شصت در هر دو دست.
ج یک اندام فوقانی و یک اندام تحتاتی ( از ناحیه مچ).
د اندامی که برای عمل کردن یک کنترل دستی یا پایی وجود آن الزامی است.
10 ابتلا به Quardriplegia .
11 ابتلا به دفرمیتی شدید.
12 چرخش مهرههای سرویکال به طرف راست و چپ کمتر از 45 درجه.
تبصره2 بدیهی است مفاد ماده (8) باید در این موارد مدنظر قرار گیرد.
تبصره2ـ بديهي است مفاد ماده (8) بايد در اين موارد مدنظر قرار گيرد.
نوع2ـ براي گواهينامههاي رانندگي پايه الف (گروه3)، پايه ب (گروه2)، پايه پ (گروه 1 و 2) و پايه ت (گروه 1 و 2) و مجوزهاي صادره در ماده (33) آييننامه:
الف ـ قطع عضو زير زانو منجر به پروتز اندام تحتاني.
ب ـ قطع در قسمت قدامي پا، مفصل Metatarsophalangeal و پنجه بزرگ پا.
پ ـ قطع، فلج يا ناتواني كامل از يك شصت و دو انگشت در هر دست.
ت ـ دارا بودن تنها يك بازو.
ث ـ ابتلا به پاراپلژي.
تبصره3ـ بديهي است مفاد ماده (8) بايد در موارد يادشده مدنظر قرار گيرد.
چهارم: ساير موارد به شرح زير براي انواع گواهينامههاي رانندگي:
14 ـ افراد مبتلا به اختلالات تنفسي شديد (سطح4) و كليه افرادي كه براي رفع اختلالات تنفسي خود نيازمند استفاده از تجهيزات تأمين اكسيژن در زمان رانندگي هستند.
15ـ افراد مبتلا به اختلال شديد عملكرد قلب (طبقه4 از طبقهبندي عملكرد قلب).
16ـ اعتياد به انواع موادمخدر، مواد و نوشابههاي الكلي، استفاده از داروهاي تخديركننده و يا محرك سيستم اعصاب و روان (CNS).
17ـ افراد مبتلا به سايكوز حاد از هرنوع، بيماران (خلفي) Bipolar در فاز حاد.
18ـ افراد مبتلا به صرع مسلم.
ماده7 ـ موارد ممنوعيت مطلق براي صدور گواهينامه رانندگي بايد به تأييد سه نفر پزشك متخصص مربوط رسيده باشد.
ماده8 ـ هرگاه پزشك و افسر كارشناس عالي تصادفات و امور فني راهنمايي و رانندگي نيروي انتظامي جمهوري اسلامي ايران تشخيص دهند كه اشخاص مبتلا به ضعف بينايي يا شنوايي به كمك عينك يا لنز و يا سمعك و همچنين اشخاص داراي نقص عضو به كمك وسايل مصنوعي و يا با نصب تجهيزات مخصوص در وسيله نقليه، به طور طبيعي قادر به رانندگي ميباشند، صدور گواهينامه به نام آنان در صورت جمع شرايط لازم ديگر، مانعي ندارد. اما در متن گواهينامه بايد تصريح شود كه فقط با عينك، لنز يا سمعك و يا چه نوع وسيله نقليهاي ميتوانند رانندگي نمايند. آزمايش عملي رانندگي از درخواستكنندگان داراي نقص عضو بايد به وسيله سه نفر افسر كارشناس مذكور انجام پذيرد.
ماده9ـ ارزيابي انواع:
1ـ اختلالات بينايي.
2ـ اختلالات شنوايي.
3ـ اختـلالات غـدد آنـدوكرين (اعم از انواع ديابت نيازمند به درمان انسوليني و غير انسوليني، هيپوگليسمي غيرديابتي، تيروئيد، پاراتيروئيد، هيپوفيز، اكرومگالي، آدرنال، چاقي، آنسفالوپاتي هپاتيكي).
4ـ اختلالات كليوي.
5 ـ اختلالات تنفسي.
6 ـ اختلالات نورولوژيكي (مغز و اعصاب).
7ـ اختلالات حركتي اندامهاي فوقاني و تحتاني.
8 ـ اختلالات عصبي ـ عضلاني.
9ـ اختلالات قلبي و عروقي.
10ـ اختلالات فشار خون.
11ـ اختلالات ناشي از مصرف دارو.
12ـ اختلالات روحي و رواني (اعصاب و روان).
13ـ اختلالات خواب (اعم از Sleep apnea و ناركولپسي).
14ـ عفونتها.
احـراز سلامت جسماني و رواني رانندگان براساس دستورالعمل اجرايي است كه پس از تأييد وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و با هماهنگي نيروي انتظامي جمهوري اسلامي ايران براي اجرا به تمامي پزشكان انجامدهنده معاينات پزشكي درخواستكنندگان انواع گواهينامه، ابلاغ ميشود.
ماده10ـ پزشكان انجام دهنده معاينات درخواستكنندگان گواهينامه رانندگي، ملزم به شركت و كسب موفقيت در دوره آموزشي « معاينات رانندگان» كه به وسيله وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي برگزار ميگردد، هستند.
مقررات وضوابط حمل بار در جادههاي كشور
ضوابط و مقررات حمل بار در جادههاي كشور كه توسط وزارت راه و ترابري با استناد به ماده (14) قانون نحوه رسيدگي به تخلفات و اخذ جرايم رانندگي ـ مصوب30/3/1350ـ با اصلاحات بعدي آن و بندهاي 7 و 12 ماده (7) قانون تغيير نام وزارت راه و ترابري و تجديد تشكيلات و تعيين وظايف آن ـ مصوب 16/4/1353 ـ تعيين گرديده است، به شرح زير ميباشد:
ضوابط حمل بار
1ـ وزارت راه و ترابري ميتواند درآزادراههاي كشور وسايل لازمه براي توزين و اندازهگيري ابعاد و وزن محور وسايط نقليه سنگين را تهيه و مورد استفاده قرار دهد.
2ـ وزارت راه و ترابري ميتواند با جلب مساعدت نيروي انتظامي از عبور و مرور وسايط نقليهاي كه وزن و طرز بارگيري و ظرفيت محموله آن اضافه بر ميزان مجاز باشد جلوگيري نمايد.
3ـ مالكين وسايط نقليه سنگين مكلف به رعايت مقررات يادشده و ساير مقررات بينالمللي و مصوب از طرف وزارت راه و ترابري بوده و وزارت راه و ترابري براي اجراي اين تصويبنامه با استفاده از نظر سنديكاي مالكين كاميونها حدود و نظامات مربوط را تعيين و آگهي خواهدنمود.