پیشگفتار :
در طول دوره کارآموزی در اداره بنیاد شهید و امور ایثارگران ، با سیستم های حقوق و دستمزد در ادارات دولتی و سیستم حسابداری دولتی در یک ارگان با تعداد کارکنان بالا و پر مخاطب آشنا شدم که مشروح آموخته هایم را در این دوره که شامل مواردی از قبیل محاسبه حقوق کارکنان ، فوق العاده ها ، کسورات و ... بود و همچنین نرم افزار حقوق و دستمزد مورد استفاده را در ذیل به استحضار می رسانم .
مقدمه :
جذابیت بهرهجویی از نرمافزارهای مالی زمانی نمود پیدا می کند که لازم باشد محاسبات پیچیدهای در کوتاهترین زمان ممکن و با پرهیز از هرگونه خطایی صورت گیرد. محاسبهی حقوق و دستمزد کارکنان در سازمانها و موسسات اقتصادی مثال بارزی از همین محاسبات زمانبر است که مسئولین مالی همیشه درگیر آن هستند. حال آن که به دلیل تنوع شیوههای محاسبه و تعدد عوامل تاثیرگذار، طراحی نرمافزاری که پاسخگوی نیاز کاربران گوناگونی باشد، از ظرافت و پیچیدگی خاصی برخوردار است. سیستم «حقوق و دستمزد»، وظیفه محاسبه حقوق و مزایای کارکنان سازمان را با توجه به اطلاعات دریافتی از سایر سیستمهای حوزه «اداری- مالی» بر عهده دارد. این سیستم از یک سو ارتباط تنگاتنگی را با سیستم «مدیریت منابع انسانی» جهت دریافت اطلاعات استخدامی پرسنل برقرار و از سوی دیگر اطلاعات عملکرد پرسنل را از سیستم «حضور و غیاب» دریافت مینماید. اطلاعات مالی ایجاد شده در محاسبات این سیستم نیز بهطور مکانیزه به سیستم «حسابداری مالی» ارسال میگردند. امکانات گسترده این سیستم در تعریف پارامترهای محاسبه حقوق بهصورت کاملا پویا و با توجه به نیازهای موجود، سازمان را قادر میسازد که بدون وابستگی به لایههای نرمافزاری، اطلاعات خود را در سیستم تعریف نموده و آن را بسته به نیازهای خود بومی نماید.
فصل اول
معرفی اداره بنیاد شهید و امور ایثارگران
تاریخچه
بر اساس فرمان مورخ 22 اسفند 1358 حضرت امام خمینی (ره) به منظور تجلیل و تکریم از شهدا و جانبازان و ایثارگران و خانواده های مکرم آنان بینیاد شهید انقلاب اسلامی تشکیل شده است.
پس از خاتمه جنگ تحمیلی در سال 1367 بمنظور رسیدگی شایسته به امور جانبازان مسئولیت اداره امور جانبازان که تا آن زمان تحت پوشش بنیاد شهید بودند با فرمان حضرت امام خمینی (ره ) بر عهده بنیاد مستضعفان قرار گرفت و نام این نهاد به بنیاد مستضعفان و جانبازان انقلاب اسلامی تغییر یافت.
در سال 1369 همزمان با بازگشت آزادگان عزیز به آغوش میهن اسلامی ستاد رسیدگی به امور آزادگان زیر نظر نهاد ریاست جمهوری تاسیس و امور مربوط به رسیدگی به خانواده های این عزیزان که تا آن زمان تحت پوشش بنیاد شهید بودند به این ستاد واگذار شد .
پس از درخواست مسؤولان نهادهای ایثارگری و براساس فرمان مقام معظم رهبری و طبق مصوبه شورای عالی اداری در تاریخ 19/2/83 تجمیع نهادهای ایثارگران در ساختاری یکپارچه در بدنه دولت به تصویب رسید و به این ترتیب بنیاد شهید و امورایثارگران شکل گرفت.
فصل دوم – محاسبات تئوری
محاسبه حقوق و مزایا
فوق العاده
...
روش محاسبه حقوق و دستمزد نظام کارمندی :
حقوق مبنا براساس نظام هماهنگ و با ضریب 100 ریال بدین شرح اعلام گردید .
| گروه |
مبلغ بر مبنای ضریب 100 ریال |
افزایش از گروه .... تا گروه .... |
|
| 1 |
000/40 ریال |
|
افزایش 5000 ریالی |
| 2 |
000/45 ریال |
|
// |
| 3 |
000/50 ریال |
|
// |
| 4 |
000/56 ریال |
|
افزایش 6000 ریال |
| 5 |
000/62 ریال |
|
// |
| 6 |
000/68 ریال |
|
// |
| 7 |
000/74 ریال |
|
// |
| 8 |
000/81 ریال |
|
افزایش 7000 ریال |
| 9 |
000/88 ریال |
|
// |
| 10 |
000/95 ریال |
|
// |
| 11 |
000/102 ریال |
|
// |
| 12 |
000/109 ریال |
|
// |
| 13 |
000/116 ریال |
|
// |
| 14 |
000/123 ریال |
|
// |
| 15 |
000/130 ریال |
|
// |
| 16 |
000/137 ریال |
|
// |
| 17 |
000/144 ریال |
|
// |
طرز محاسبه ضریب حقوقی در سال 1385 :
ضریب اعلام شده 454% اعلام شده بنابراین در هر گروهی باشیم طبق فرمول زیر بدست خواهد آمد .
طرز محاسبه حق اولاد :
حقوق مبنای گروه 1 در هر سال X درصد اعلام شده = حق اولاد
25424 = 181600 * 14% = حق اولاد à سال 85
توجه : این مبلغ برای یک اولاد است اگر دو تا فرزند باشد مبلغ حاصل * 2 می شود .
طرز محاسبه حق عائله مندی :
حقوق مبنای گروه 1 در هر سال * درصد اعلام شده = حق عائله مندی
127120 = 181600 * 70% = حق عائله مندی 85
طرز محاسبه افزایش سنواتی : مبلغی است که براساس حقوق سال قبل و براساس درصدهای مربوط به نمره ارزشیابی و طبق فرمول ذیل محاسبه می گردد .
طرز محاسبه افزايش سنواتي : مبلغي است كه براساس حقوق سال قبل و براساس درصدهاي مربوط به نمره ارزشيابي و طبق فرمول ذيل محاسبه مي گردد .
درصدهاي دريافت شده * (سنواتي سال قبل + مبناي سال قبل) = افزايش سنواتي در سال جديد
85 85 86
تغييرات حقوق و بنا
درصد * (سنواتي سال قبل + مبناي سال قبل) = افزايش سنواتي جديد
(494860+192504) %5=24268
24268+192504=216772
درصورتی که سال اول خدمت باشد و فقط 6 ماه از خدمت وی سپری شده باشد
مبنا*3% شده و حاصل*6ماه از 12 ماه میگردد.
طرز محاسبه فوق العاده شغل :
مبلغي است كه با توجه به مدرك تحصيلي و رشته شغلي (آموزشي ـ فرهنگي يا اداري و مالي) تعيين مي گردد .
هنرآموزان مانند دبيران
اداري ها با هر مدركي 135%
فوق العاده شغل = درصد براساس جدول * حقوق مبنا
مثال85 616896 = 140% * 440640
طرز محاسبه فوق العاده سختي شرايط محيط كار :
با توجه به حقوق مبناي گروه براي آموزگاران و دبيران 10% و براي دبيران آزمايشگاهي 15% تعيين مي گردد . (اعم از كارگاهي ـ آزمايشگاهي ـ حتي تربيت بدني)
فوق العاده سختي شرايط محيط كار = درصد متعلقه * حقوق مبنا
مثال85
66096 = 15% * 440640
طرز محاسبه محروميت و تسهيلات زندگي :
با توجه به حقوق مبناي گروه و با توجه به درجه محروميت از تسهيلات زندگي مناطق و شهرستان .
فوق العاده محل خدمت :
با توجه به حقوق مبناي گروه و در كليه نقاط كشور به استثناي تهران 5% مي باشد و در صورت تغيير محل جغرافيايي خدمت تا 5 سال قابل پرداخت است .
فوق العاده محروميت از روستا :
براساس جدولي خاص و با توجه به درجه روستا ـ گروه ـ مدرك تحصيلي تعيين مي گردد
طرز محاسبه فوق العاده نوار مرزي :
تسهيلات زندگي * 10% = فوق العاده نوار مرزي
طرز محاسبه فوق العاده جذب مناطق محروم :
به شاغلين در روستاها و بعضي از شهرها 20-30 درصد حقوق و مبناي گروه پرداخت مي گردد ( به افراد غيربومي 5% بيشتر) ولی از سال84 ثابت اعلام شد و بر اساس حقوق و مبنای سال 84
مثلا" 30% گروه 12 هرعددی شد ثابت میماند
طرز محاسبه فوق العاده جذب مشاغل :
با توجه به درصد تعيين شده و با فرمول ذيل محاسبه مي شود .
درصد * (همترازی + فوق العاده شغل +برجستگي +حق مسئوليت + افزايش سنواتي + افزايش سنواتي بسيجيان + مبنا)
طرز محاسبه فوق العاده ويژه :
(به افراد مشمول پرداخت مي شود)
درصد * (همترازی +فوق العاده جذب + فوق العاده شغل + برجستگي + حق مسئوليت + افزايش سنواتي + حقوق مبنا)
(آموزشي به استثناء و عوامل اجرايي واحدهاي آموزشي از جمله دفتري ـ خدماتي انباردار و كتابداري كه فاقد مدرك ليسانس باشد)
طرز محاسبه حداقل دريافتي :
در صورتيكه مبلغ حقوق و فوق العاده شغل به 350/1 ريال نرسد به ما به التفاوت پرداخت مي گردد . سال85
حداقل دريافتي = (فوق العاده شغل + افزايش سنواتي + حقوق مبنا) – 000/350/1
حداقل دريافتي 131550 = (616896 + 160914 + 440640) – 1350000
برای سال 86 همترازی به فوق العاده ها اضافه میشود و 1350000 ریال به 1500000 ریال تغییر یافته
تفاوت حقوق با هيئت علمي :
به همكاران داراي مدرك تحصيلي فوق ليسانس و دكتري كه همتراز شده اند . اگر حقوق فعلي كمتر از حقوق همتراز مي باشد ما به التفاوت قابل پرداخت است .
طرز محاسبه فوق العاده برجستگي :
با توجه به گزارش واحد ارزشيابي 10 يا 20 درصد حقوق مبناي گروه به مدت يكسال قابل پرداخت است .
برجستگي = درصد * حقوق مبنا
افزايش 20% براي 10% از افرادي كه بالاترين امتياز را دارند .
و افزايش 10% براي 10% از افرادي كه بالاترين امتياز بعدي را دارند .
كمك هزينه ازدواج و فوت :
كمك هزينه ازدواج و فوت = 20 * مبناي گروه يك هر سال
شرايط دريافت :
الف) كمك هزينه ازدواج :
1- به كاركنان مشاغل ـ بازنشسته ـ متوفي ـ از كار افتاده و افراد تحت تكفل وي پرداخت مي گردد .
2- به زوجي كه زن و شوهر هر دو كارمند دولت باشند به طور جداگانه به هر يك پرداخت مي گردد .
3- به هر تعداد از عائله تحت تكفل كارمند كه ازدواج نمايد پرداخت مي شود .
ب) كمك هزينه فوت :
به هر تعداد از عائله تحت تكفل مستخدم ـ شاغل ـ بازنشسته كه فوت نمايند قابل پرداخت است .
مأموريت : بايستي رفت و برگشت از محل خدمت 30 كيلومتر و با دستور مافوق صورت بگيرد .
طرز محاسبه : روزانه بدون بيتوته 8640 ريال ( روزانه يعني تقريباً 12 ساعت نه اينكه حتماً 12 عدد شود)
روزانه با بيتوته معادل يك شبانه روز و يك روز محاسبه مي گردد . يعني مزاياي داده شده
30% - (3 * 8640)
شبانه روز يعني 24 ساعت مثل 2 روز حساب مي گردد و يك دوم شبانه روز هم معادل يك روز است يعني جمعاً 3 روز
اضافه كار :
A = (جذب مشاغل + همترازی+ فوق العاده شغل ها + برجستگي + مسئوليت + افزايش سنواتي + مبنا) = مزاياي مربوط به اضافه كار
نرخ يك ساعت براي آموزش = 80 ÷ A
نرخ يك ساعت براي اداري = 160 ÷ A
(مناطق محروم)
كمك هزينه سفر :
الف) به كاركنان رسمي و پيماني غيربومي كه در دهستانها اشتغال به كار دارند پرداخت
مي گردد. دریک سال به تعداد عائله حد اکثر تا 5 نفر و هر نفر 20000 ریال پرداخت میگردد حد اکثر سقف پرداختی 20000*5=100000
( بازنشستگان )
ب) همكاران فرهنگي كه در محل جغرافيايي غير از استخدام اوليه خود بازنشسته يا از كار افتاده شوند تعلق مي گيرد .
(انتقالي)
ج) همكاران فرهنگي شاغل كه از يك شهرستان به شهرستان ديگر در كوتاهترين فاصله زميني تغيير محل جغرافيايي دهند (انتقال دائم) مي توانند از كمك هزينه سفر و نقل و مكان بهره مند شوند .
كمك هزينه مسكن مناطق محروم :
به كليه كاركنان رسمي غيربومي شاغل در دهستانها كه داراي مدرك تحصيلي فوق ديپلم و ليسانس و بالاتر هستند بشرط عدم استفاده از خانه سازماني يا نداشتن مسكن پرداخت مي گردد در مناطق محروم مبلغ آن بصورت تعيين شده .
فوق ديپلم 20000 ريال
ليسانس 35000 ريال
قانون پرداخت پاداش پايان خدمت :
به ازاء هر سال خدمت قابل قبول معادل يك ماه آخرين حقوق و فوق العاده هاي دريافتي كه مشمول كسور بازنشستگي است به عنوان پاداش پرداخت مي گردد .
بازنشستگي :
4 نوع بازنشستگي داريم : 1- اختياري 2- توافقي 3- اجباري 4- قهري
اختياري :
دستگاه دولتي مي تواند مستخدمين را كه داراي 30 سال سابقه خدمت باشند بازنشسته نمايد .
كارمند : دولت با داشتن 60 سال سن مي تواند تقاضاي بازنشستگي نمايد و دستگاه موظف است درخواست وي را قبول كند .
توافقي :
مستخدم مرد با داشتن 50 سال سن و حداقل 25 سال سابقه با 25 روز حقوق
مستخدم زن با داشتن بدون شرط سني و حداقل 20 سال سابقه با 20 روز حقوق
اجباري :
وزارتخانه ها و مؤسسات مكلفند مستخدميني را كه داراي 65 سال سن و هر قدر سابقه باشند بازنشسته نمايند .
مثلاً 10 سال سابقه داشته باشند ولي از كار افتاده باشد با هر سال سابقه كمتر از 15 روز حقوق برايش محاسبه نمي گردد .
قهري :
براساس رأي صادره از سوي هيأت رسيدگي كه تخلفات است كه از اختيار مستخدم يا دستگاه خارج مي باشد .
توجه : با هر سال سابقه با همان تعداد روز يا رأي هيأت كه در متن رأي نوشته شده بازنشسته مي شود چنانچه سابقة مرد كم تر از 25 سال زن كمتر از 20 سال باشد بالاجبار بازخريد خواهد شد .
مزاياي مشمول بازنشستگي كه هر ماهه از حقوق كارمند كسر خواهد شد .
حق مسئوليت + برجستگي + جذب مشاغل + افزايش سنوات + فوق العاده شغل + مبنا)
9% * (... و جذب مناطق محروم + حق روستا + سختي كار + فوق العاده ويژه +
حق مديريت نوبت اول محاسبه مي شود نوبت دوم / شيفت دو) در صورت كسور قابل مقايسه است
فصل سوم – قراردادهای کار
انواع قراردادها
ویژگیها و تفاوتهای قراردادها
...
۱- تعريف قرارداد كار
قرارداد كارعبارت است از قراردادي كتبي يا شفاهي كه به موجب آن كارگر در قبال دريافت حقالسعي كاري رابراي مدت موقت يا مدت غيرموقت براي كارفرما انجام ميدهد. در كارهايي كه طبيعت آنها جنبه مستمر دارد درصورتي كه مدتي درقرارداد ذكرنشود، قرارداد دائمي تلقي ميشود، شروط مذكوردر قرارداد كار و يا تغييرات بعدي آن در صورتي نافذ خواهد بود كه براي كارگر مزايايي كمتر از امتيازات مقرر درقانون كار منظور ننمايد.
۲- ويژگيهاي قرارداد كار
براي صحت قرارداد كار در زمان انعقادقرارداد رعايت شرايط ذيل الزامي است:
مشروعيت مورد قرارداد