مقدمه :
دانشجویان پس از گذراندن دروس نظری برای بروز استعداد های خویش و به کار گیری آموخته های خود و نیز کسب تجربه برای ورود به بازار ساختمان با اخذ واحد کار آموزی و رفتن به کار گاه میتواند آموخته های تئوریک خود در دانشگاه را با آنچه که در عمل انجام می گیرد مقایسه و تطبیق دهند .
این گزارش کارآموزی با توجه به کلیه موارد بازدید شده در کارگاه و برخی روشهای اجرایی که در این کارگاه نبوده ولی استفاده از آنها در کارگاههای دیگر متداول است ، تهیه شده است . سعی بر این بوده که در بخش کارگاهی کلیه عملیات اجرائی و آزمایشات و … توضیح داده شوند . در برخی مراحل نیز بازدید همراه با کنترل صورت گرفته که کلیه مراحل کنترل نیز به صورت فهرست و یا همراه با توضیح در بخش «وظایف کارآموز در کارگاه» ذکر شدهاند . همچنین برخی از مطالب گزارش با توجه به راهنماییهای مهندسین ناظر مقیم و یا سرپرست کارآموزی نقل گردیده که در ادامه موارد استفاده از این موارد نیز آمدهاند . انجام برخی عملیات کارگاهی نیاز به دلایل آئیننامهای داشتهاند که بر همین اساس کلیه قوانین آئیننامهای در صورت لزوم آورده شدهاند .
در هر قسمت از گزارش ، بنابر لزوم ، پیشنهاداتی نیز مطرح شدهاند که کلیه این پیشنهادات با ناظرین مقیم مطرح و مورد بررسی قرار گرفتهاند . این پیشنهادات در بخش « پیشنهادات ارائه شده در کارگاه» به صورت منسجمتری آمدهاند .
- مشخصات کارگاه و دفتر
شرکت مجری اجرای یک ساختمان مسکونی 5 طبقه در تهران بوده است .دفتر شرکت مذکور به ادرس :تهران- شهرک ژاندارمری-خ مرزداران- ساختمان مریم-واحد 8 میباشد.همچنین ساختمان احداثی به ادرس:کیانشهر- بلوار امام رضا(ع)-خ لهراسب –خ روانبخش میباشد.
ساختمان مسکونی با مشخصات: 4 طبقه روی پیلوت- اسکلت فلزی میباشد.
مصالح ساختمانی پای کار طبق مقررات شهرداری نبایست از 3/1 گذر تجاوز نماید. شخص و یا شرکت پیمانکار با توجه به سایت پلان مکانهایی را به عنوان دفترکارگاه،محل استراحت کارگران،انبار مصالح و تجهیزات و...احداث می نماید.
دستگاهها و تجهیزاتی که در کارگاه وجود دارند شامل جراثقال (در صورت نیاز) ، باسکولها و جرثقیل تیفور ، موتورهای دیزل برق ، رکتیفایرهای متعدد برای جوشکاری ، دستگاه برش هوا ، میکسر و پمپ دستی برای بتنریزی ، دستگاههای مخصوص آزمایشات بتن و جوش که برخی در کارگاه موجود و بعضی دیگر بر حسب نیاز توسط اپراتورها به کارگاه منتقل میشوند .قسمتی از کارگاه برای ساخت و آماده سازی قطعات برای نصب در نظر گرفته شده که به این منظور باسکولهایی جهت مونتاژ ستونها توسط پیمانکار ساخته شدهاند . این باسکولها بعد از اتمام کار به راحتی قابل جمعآوری میباشند .
انباردار مسؤول تحویل و محافظت از مصالح وارده به کارگاه میباشد . به این ترتیب که هرگونه مصالح به محض ورود به کارگاه با فاکتور ارائه شده کنترل و جهت انبار فاکتور میشود . یعنی ورود و خروج کلیه مصالح دقیقاً کنترل میشود . انباردار موظف است به طور شبانه روزی از انبار محافظت کند
- شرح وظایف اجمالی نظارت مقیم :
1- نظارت مقیم نماینده مهندسین مشاور در کارگاه بوده و رعایت کلیه شئونات اخلاقی و انضباطی از طرف وی مورد انتظار میباشد . حضور مستمر نظارت مقیم در کارگاه و در حین اجرای عملیات الزامی بوده و استفاده از مرخصی استحقاقی نیز براساس ضوابط و با هماهنگی قبلی با سرناظر پروژه محقق خواهد بود .
2- نظارت مقیم مسؤول مطالعه نقشهها ، جزئیات اجرائی ، مشخصات فنی عمومی و خصوصی ، فهرست مقادیر منضم به پیمان بوده و نسبت به اجرای عملیات بر اساس مشخصات فنی نظارت خواهد نمود .
ناظر مقیم با توجه به برنامه زمانبندی تصویبی باید حداقل یک ماه قبل از اجرای عملیات ، نقشههای مربوطه را بررسی نموده و در صورتیکه به ناهماهنگی بین نقشه ها و یا کمبود اطلاعات برخورد نماید ، مراتب را از طریق سرناظر پروژه پیگیری نموده تا در هنگام اجرای عملیات تأخیری از این بابت متوجه پروژه نگردد .
3- نظارت مقیم با توجه به برنامه زمانبندی مصوب و برنامه تأمین مصالح و مدت اجرای هریک از عملیات ، با توجه به حجم کار موردنظر بر تعداد عوامل فنی و اجرائی و ماشینآلات فعال و تأمین مصالح توسط پیمانکار کنترل کامل داشته و در موارد مقتضی در جهت افزایش پرسنل اجرایی متخصص و فنی و جلوگیری از اشتغال نیروی انسانی فاقد شرایط لازم و استفاده از ماشینآلات متناسب با نوع کار اجرایی و تأمین به موقع مصالح و سایر نیازهای تدارکاتی کارگاه تذکرات لازم را با هماهنگی سرناظر پروژه به پیمانکار ابلاغ خواهد نمود.
4- نظارت مقیم بر ورود مصالح مورد نیاز در حد اتمام کار و نحوه انبار نمودن و نگهداری آن آگاهی کامل داشته و در صورت تأیید کیفیت مصالح و انطباق آن با مشخصات فنی پروژه ، مصالح وارده به کارگاه را در گزارشهای ماهیانه و همچنین صورتمجالس ماهیانه ورود مصالح به کارگاه منعکس و از همین مقادیر در صورت وضعیتها استفاده خواهد نمود . اخذ تصویر بارنامه مصالحی که مشمول پرداخت کرایه حمل می باشند و ضمیمه نمودن آنها به صورتجلسات ورود به کارگاه که در پایان هر ماه تنظیم خواهد شد و همچنین نظارت بر عدم خروج مصالح تأییدشده از کارگاه ضروری می باشد . ضمناً ناظر مقیم بر نحوه نگهداری صحیح مصالح و تجهیزات تحویلی کارفرما به پیمانکار ، نظارت کامل خواهد داشت .
در مواردی که مشخصات فنی خاصی از مصالح مصرفی مورد نظر بوده و یا اینکه در کیفیت مطلوب مصالح مصرفی تردید وجود داشته باشد ، انجام آزمایشهای لازم بر روی نمونه مصالح در مقاطع مختلف (قبل از سفارش ، هنگام ورود مصالح به کارگاه و پایکار) ضروری میباشد . همچنین یک نمونه از مصالحی که باید به تأیید دفتر مرکزی مهندسین مشاور برسد ، پس از ارائه نمونههای مختلف توسط پیمانکار و تأییدیه نهایی دفتر مرکزی ، جهت کنترل مصالح مصرفی به دفتر نظارت مقیم در کارگاه ارسال خواهد شد .
5- نظارت مقیم در خصوص تهیه صورت کارکردها در پایان هر ماه به سرپرست کارگاه تأکید نموده و پس از ارائه صورت وضعیت توسط پیمانکار ، براساس نظارت به عمل آمده و گزارشهای تنظیمی نسبت به بررسی مقادیر عملیات اجرایی و مصالح پایکار اقدام نموده و پس از اصلاح و تأیید کلیه نسخهها ، صورت وضعیت را جهت انجام اقدامات بعدی تحویل سرناظر پروژه خواهد نمود .
لازم به ذکر است که این مدت نباید از چهار روز تجاوز کند . رسیدگی به صورت وضعیتها باید با هماهنگی سرناظر پروژه معمول و اصلاحات موارد اعمال شده توسط سرناظر پروژه برروی صورت وضعیتها نیز در رسیدگیهای بعدی مدنظر قرار گیرد . صورت وضعیتها باید حاوی ریز برآورد و صورتجلسات ابلاغی و سایر اسناد و مدارک مورد نیاز بوده و پرداخت به صورت علیالحساب قابل قبول نخواهد بود .
6- نظارت مقیم علاوه بر کنترل کلی عملیات موضوع پیمان ، بر اساس درخواست کتبی پیمانکار در مواردی نظیر آرماتوربندی ، قالببندی ، کوبیدگی کف پی ، تکمیل جوشکاری ، زیرسازی سقف کاذب ، اجرای رابیتس و توری سیمی ، تست و عایقبندی لولهها و کانالها و موارد مشابه ، بازدید به عمل آورده و با صدور مجوز ، اجرای عملیات بعدی را اعلام خواهد نمود . 7- در مواردی نظیر کانالکشی ، لولهکشی و موارد دیگری که نیاز به نقشههای اجرایی کارگاهی (Shop Drawing) میباشد ، پیگیریهای لازم از طریق نظارت مقیم جهت تهیه نقشههای مزبور توسط پیمانکار معمول تا پس از بررسی و تأیید نقشهها توسط بخش نظارت پروژه ، ملاک اجرا قرار گیرد . بدیهی است در صورت عدم ارائه نقشههای مزبور ، نظارت مقیم موظف به ممانعت از اجرای عملیات در محل مربوطه خواهد بود . 8- ناظر مقیم بر رعایت مسائل ایمنی توسط پیمانکار و حفظ بهداشت محیط کارگاه نظارت نموده و در موارد مقتضی مراتب را به صورت شفاهی یا کتبی تذکر خواهد داد .
6- نظارت مقيم علاوه بر كنترل كلي عمليات موضوع پيمان ، بر اساس درخواست كتبي پيمانكار در مواردي نظير آرماتوربندي ، قالببندي ، كوبيدگي كف پي ، تكميل جوشكاري ، زيرسازي سقف كاذب ، اجراي رابيتس و توري سيمي ، تست و عايقبندي لولهها و كانالها و موارد مشابه ، بازديد به عمل آورده و با صدور مجوز ، اجراي عمليات بعدي را اعلام خواهد نمود . 7- در مواردي نظير كانالكشي ، لولهكشي و موارد ديگري كه نياز به نقشههاي اجرايي كارگاهي (Shop Drawing) ميباشد ، پيگيريهاي لازم از طريق نظارت مقيم جهت تهية نقشههاي مزبور توسط پيمانكار معمول تا پس از بررسي و تأييد نقشهها توسط بخش نظارت پروژه ، ملاك اجرا قرار گيرد . بديهي است در صورت عدم ارائة نقشههاي مزبور ، نظارت مقيم موظف به ممانعت از اجراي عمليات در محل مربوطه خواهد بود . 8- ناظر مقيم بر رعايت مسائل ايمني توسط پيمانكار و حفظ بهداشت محيط كارگاه نظارت نموده و در موارد مقتضي مراتب را به صورت شفاهي يا كتبي تذكر خواهد داد .
9- در مواردي كه عمليات انجام شده به دليل صدور دستور كار و يا ابلاغ تغيير مشخصات و يا ابلاغيههاي ديگر با نقشههاي تصويبي مغايرت داشته باشد ، پيگيريهاي لازم از طريق نظارت مقيم پروژه جهت تهية نقشههاي ساخت (As Built) توسط پيمانكار از عمليات مزبور به عمل خواهد آمد . نقشههاي تهيه شده بايد تحويل بخش نظارت پروژه گردد تا پس از تأييد ، تحويل دفتر مركزي مشاور خواهد شد .
10- نظارت مقيم مسؤول پيگيري جهت آرشيو فني از نقشهها و مدارك و مستندات پروژه و تهية عكس و فيلم از مراحل مختلف كار و همچنين ايجاد دفتر فني در كارگاه توسط پيمانكار خواهد بود .و بسياري از وضايف ديگر كه از حوصله اين مقال خارج است
4- مشروحي از عمليات انجام شده در كارگاه :
الف-گودبرداري وپي كني
در مرحله نخست پس از پاكسازي مكان احداث ساختمان اقدام به پيكني با لودر مينمايند. سپس اقدام به پياده كردن نقشه و ميخكوبي مينمايند.
منظور از پياده كردن نقشه ، انتقال دقيق نقشه ساختمان بر روي زمين با ابعاد اصلي ميباشد. 3 متر
در ساختمانهاي مهم از دوربين براي اين كار 5 متر 4 متر
استفاده مي شود.اما در ساختمان هاي معمولي از مترو ريسمان كار
استفاده مي شود به اين ترتيب كه ابتدا يكي از امتدادهاي اصلي را بوسيله گچ
و يا پـودرهاي رنگــي مشــخص شـده و ســپس با اسـتفــاده از قضـيه مثلــث
امتداد عمود برآن مشخص مي گردد و بقيه خطوط بصورت موازي با هر يك از دو خـط مذ كـور معـين مي گردد. براي راحتـي كار معمولا از طول هاي 60cm ، 80 cm و 1 متر استفاده مي شود.
چون هر نقطه از ساختمان داراي كد ارتفاعي مشخصي مي باشد بايد در مدت اجراي ساختمان قابل كنترل باشد، براي اين منظوردر محلي كه آسيبي به آن نرسد را بعنوان كد0.00 انتخاب نموده و با توجه به مقدار كف سازي كد ارتفاعي روي پي بوسيله شيلنگ تراز مشخص مي شود.
در صورت وجود زير زمين ابتدا محدوده اوليه مشخص و خاكبرداري شده و سپس آكس بندي انجام مي گيرد.
گود برداري با وسايلي از قبيل بيل مكانيكي ولودرو يا بصورت دستي انجام مي گيرداين عمل هنگامي انجام مي شود كه ما زير زمين داشته باشيم ويا سطح پي پايين تر از سطح زمين قرار گيرد.براي جلو گيري از ريزش ديواره ها در محل گودبرداري، ديواره ها داراي شيب ملايمي ميباشند يا ميتوان از شمعهايي براي پايداري ديوار همسايه استفاده نمود. در محلهايي از فنداسيون به دليل وجود بارهاي نقطه اي بزرگ ، همچنين نا مرغوب بودن جنس خاك در اين ناحيه از شهر ، طبق محاسبات اقدام به حفر شمعهايي نموده اند.
ديواره ها و كف محل گود برداري شده بوسيله ماشين آلات توسط نيروي انساني صاف وهموار مي شود كه در اصطلح رگلاژ ميگردد.بعد ازاتمام عمليات گود برداري عمل پي كني معمولا به دو شكل انجام مي شود : در حالت اول پس از ريختن گچ محل اجراي پي توسط نيروي انساني خاكبرداري ميشود بايد توجه داشت در محاسبه عرض خاكبرداري فضاي مورد نياز قالب بندي تامين گرد. در حالت دوم تمامي محوطه مورد نظر خاكبرداري شده وسپس توسط ديوارچيني محل اجراي پي مشخص شده وداخل چشمه هاي مابين آكس ها توسط خاك دستي پر مي شود.
ب- قالببندي شالوده و ريختن مگر
بتن مگر بتني با عيار پايين معمولا 100يا 150وبا ضخامت 5 تا 10 سانتيمتر بوده وبراي دومنظور ذيل اجرا مي گردد:
1- جلوگيري از جذب شيره بتن توسط خاك زير پي 2- نظافت و تراز نمودن كف شناژ
بايد توجه داشت در حالتي كه قالب بندي بصورت ديوار چيني انجام ميشود عرض پي به اندازه 2 برابر ضخامت ديوار اضافه گردد.
ج- ارماتور بندي
براي ارماتوربندي پي از ميلگردهاي A3 در دو لايه استفاده ميشود. . فاصله سفره فوقاني و تحتاني توسط ميلگرد هايي بنام خرك تامين مي شود .